Nan mond dijital la jounen jodi a, gen anpil anak kap fèt, e pèp Ayisyen an pa epanye. Youn nan anak ki fèk parèt se sa yo rele “Testlight”, kote eskro yo ap eseye vòlè enfòmasyon kont Facebook moun, men sa pa rete la. Yo ka vize lòt enfòmasyon sansib oswa kont sou rezo sosyal ak sèvis sou entènèt. Metòd sa a sèvi pou fè viktim yo bay modpas ak non itilizatè yo, e eskrok yo ka pran kont yo e menm vòlè lòt bagay enpòtan.
Kijan anak “Testlight” la mache?
Anak sa a fèt pou sanble serye e pwofesyonèl, ak metòd ki ka fasil fè moun kwè. Men kijan yo fè sa:
1.Envitasyon pou rantre nan yon pwogram tès
Eskrok yo kontakte moun yo pa mesaj, sitou sou rezo sosyal tankou Facebook oswa WhatsApp. Yo fè moun kwè yo ka rantre nan yon pwogram tès pou yon aplikasyon oswa yon sèvis espesyal. Yo ka menm pwomèt rekonpans oswa fonksyonalite avanse pou ankouraje moun aksepte.
2.Redireksyon sou yon fo paj login Facebook
Apre yo fin aksepte, eskro yo voye moun nan sou yon sit entènèt ki sanble ak paj login ofisyèl Facebook la. Paj sa a mande pou mete adrès imel ak modpas, e yo fè moun kwè sa nesesè pou rantre nan pwogram tès la.
3.Vòlè enfòmasyon login Facebook ak plis ankò
Le viktim nan mete modpas ak adrès imel li, eskro yo sovgade enfòmasyon sa yo e yo ka pran kont Facebook la. Men, sa pa sispann la. Eskro yo ka itilize menm enfòmasyon sa yo pou vize lòt kont ou genyen.
Eskro yo ka vòlè plis pase kont Facebook ou
Arnaque “Testlight” la pa limite sèlman nan vòlè kont Facebook. Men kèk lòt bagay eskro yo ka vize:
•Lòt Kont rezo sosyal : Yo ka eseye pran kont Instagram, Twitter, TikTok, oswa lòt rezo sosyal kote ou itilize menm modpas oswa enfòmasyon login ak kont Facebook ou.
•Enfòmasyon pèsonèl: Eskro yo ka vòlè done tankou adrès imel, nimewo telefòn, ak lòt enfòmasyon sansib. Yo ka sèvi ak sa yo pou lòt anak oswa menm vann yo sou entènèt la.
•Kont imel: Si eskro yo jwenn aksè nan imel ou, yo ka rekipere modpas lòt kont ou genyen, tankou kont bank oswa sèvis sou entènèt.
•Enfòmasyon finansye: Si kont ou gen lyen ak detay sou kat kredi, PayPal, oswa lòt sèvis peman, eskro yo ka fè tranzaksyon san pèmisyon w oswa menm vòlè lajan ou.
•Kont biznis oswa paj administratè: Si w administre yon paj biznis oswa kominotè, eskro yo ka pran kontwòl paj sa yo pou fè pwomosyon arnak yo oswa mande lajan nan men abonnés ou yo.
Konsekans pou viktim yo nan peyi Ayiti
Nan peyi Ayiti, kote anpil moun sèvi ak Facebook pou kominike, pataje nouvèl, e fè biznis, pèdi kont ou ka genyen anpil konsekans negatif. Sa ka lakòz:
•Vòl enfòmasyon pèsonèl sansib, tankou nimewo telefòn oswa enfòmasyon finansye.
•Volè idantite, kote eskrok yo fè moun kwè se ou menm ki ap pale ak zanmi ak fanmi w.
•Pirate paj pwofesyonèl ou oswa kominotè w yo, si yo lye ak kont pèsonèl ou, sa ka fè imaj ou oswa aktivite w yo domaje.
Kijan pou pwoteje tèt ou kont arnaque “Testlight” la?
Pou evite vin yon viktim, swiv konsèy sekirite sa yo:
•Pa janm pataje enfòmasyon login ou sou sit ki pa ofisyèl. Toujou verifye URL la avan ou antre enfòmasyon w yo.
•Sèvi ak otantifikasyon de etap (2FA) pou ogmante sekirite kont ou. Sa ap fè li pi difisil pou eskrok yo rantre nan kont ou, menm si yo genyen modpas ou.
•Rapòte tout tantativ arnaque bay Facebook. Sa ap ede pwoteje lòt itilizatè yo e anpeche eskrok yo kontinye ak aktivite yo.
Ann rete vijilan epi swiv konsèy sa yo pou nou ka pwoteje tèt nou kont arnak sa a ak lòt menas sou entènèt. Fè zanmi ak fanmi w konnen yo dwe toujou verifye enfòmasyon anvan yo rantre nan pwogram oswa sèvis sou entènèt. Sonje byen, nan mond dijital la, pi bon pwoteksyon se prevansyon.
